Asansör terimleri sözlüğü
Asansör projelerinde teklif, çizim ve teknik şartnamelerde en sık geçen terimleri sade bir dille derledik. Terimler; kabin, kuyu, tahrik, güvenlik ve kapı gruplarını kapsar.
- Asansör
- Belirli duraklar arasında, kılavuz raylar üzerinde hareket eden bir kabinle kişi veya yük taşıyan kaldırma sistemidir.
- Kabin
- Yolcunun veya yükün içinde taşındığı, karkas üzerine panel, tavan ve zeminle oluşturulan asansör bölümüdür. Bkz. asansör kabinleri.
- Kabin karkası (iskelet)
- Kabin panellerini, tabanını ve süspansiyon elemanlarını taşıyan çelik taşıyıcı yapıdır.
- Kullanılabilir kabin alanı
- Kabin içinde yolcunun kullanabildiği taban alanıdır; beyan yüküne bağlı olarak standartla sınırlandırılır. Bkz. kabin ölçüleri.
- Beyan yükü
- Asansörün taşıyacak şekilde tasarlandığı, kabin içine yüklenebilecek azami yüktür (kg).
- Beyan hızı
- Asansörün tasarımda esas alınan anma hızıdır; genellikle saniyede metre (m/s) olarak verilir.
- Durak
- Kabinin durduğu ve kat kapısının bulunduğu her bir kat seviyesidir.
- Kuyu
- Kabinin ve karşı ağırlığın içinde hareket ettiği, kat kapılarıyla çevrili düşey boşluktur.
- Kuyu dibi
- En alt durak seviyesinin altında kalan, tampon ve güvenlik mesafeleri için bırakılan boşluktur.
- Kuyu üstü (son boşluk)
- En üst durak seviyesinin üzerinde kalan ve kabin üstünde çalışma güvenliği için bırakılan boşluktur.
- Kılavuz ray
- Kabinin ve karşı ağırlığın hareket doğrultusunu belirleyen T profilli çelik elemandır. Bkz. asansör rayları.
- Karşı ağırlık
- Kabin ağırlığının ve beyan yükünün bir bölümünü dengeleyerek motorun çekmesi gereken kuvveti azaltan ağırlıktır.
- Askı oranı (1:1, 2:1)
- Halatların kabine bağlanma biçimidir. 1:1 sistemde halat doğrudan kabine bağlıdır; 2:1 sistemde palanga düzeniyle kuvvet azaltılır, hız ilişkisi değişir.
- Tahrik (sürücü) sistemi
- Kabini hareket ettiren motor, kasnak, fren ve sürücü grubunun tamamıdır.
- Dişlisiz (gearless) motor
- Redüktör içermeyen, kasnağı doğrudan tahrik eden kompakt motordur; makine dairesiz sistemlerde yaygındır. Bkz. asansör motorları.
- Dişli (redüktörlü) motor
- Devir ve momenti redüktör üzerinden aktaran motor tipidir; genellikle makine daireli yerleşimlerde kullanılır.
- Makine dairesi
- Tahrik ünitesinin ve kumanda panosunun bulunduğu ayrı hacimdir.
- Makine dairesiz asansör (MRL)
- Tahrik ünitesi kuyu içine yerleştirilen, ayrı makine dairesi gerektirmeyen asansördür. Bkz. makine dairesiz asansör.
- Kumanda panosu
- Kat çağrılarını, kapıları, motor sürücüsünü ve güvenlik devrelerini yöneten kontrol ünitesidir. Bkz. kumanda panoları.
- İnverter (sürücü)
- Motorun hızını frekans kontrolüyle ayarlayan, yumuşak kalkış ve duruş sağlayan güç elektroniği birimidir.
- Hız regülatörü
- Kabin hızının sınır değeri aşması durumunda güvenlik tertibatını tetikleyen mekanizmadır. Bkz. hız regülatörü.
- Güvenlik tertibatı (paraşüt)
- Aşırı hız veya halat kopması durumunda kabini kılavuz raylara kilitleyerek durduran mekanik tertibattır.
- Ani frenlemeli güvenlik tertibatı
- Düşük hızlı asansörlerde kullanılan, kabini kısa mesafede durduran güvenlik tertibatı tipidir.
- Kaymalı güvenlik tertibatı
- Yüksek hızlı asansörlerde frenleme kuvvetini kontrollü biçimde uygulayarak duruşu yumuşatan güvenlik tertibatı tipidir.
- Tampon
- Kuyu dibinde bulunan, kabinin veya karşı ağırlığın sınırın altına inmesi durumunda enerjiyi sönümleyen elemandır.
- Güvenlik zinciri
- Kapı kilitleri, stop butonları ve limit şalterlerini kapsayan, biri açıldığında asansörü durduran seri elektrik devresidir.
- Kapı kilidi
- Kabin kilit açılma bölgesi dışındayken kat kapısının açılmasını önleyen elemandır.
- Kilit açılma bölgesi
- Kabinin kat seviyesine yeterince yaklaştığı ve kapıların açılmasına izin verilen dar bölgedir.
- Otomatik seviyeleme
- Kabin taban seviyesinin kat seviyesiyle hassas biçimde çakışmasını sağlayan işlevdir.
- Kat kapısı
- Her durakta kuyu girişini kapatan kapıdır. Bkz. asansör kapıları.
- Kabin kapısı
- Kabin üzerinde bulunan ve kat kapısıyla birlikte hareket eden kapıdır.
- Merkezi açılır kapı
- Panellerin ortadan iki yana açıldığı otomatik kapı tipidir.
- Teleskopik kapı
- Panellerin tek yöne, iç içe geçerek açıldığı kapı tipidir; dar kuyularda geniş açıklık sağlar.
- Fotosel / ışık perdesi
- Kapı açıklığındaki engeli algılayarak kapının kapanmasını durduran güvenlik elemanıdır.
- C.O.P. (kabin kumanda paneli)
- Kabin içindeki buton, gösterge ve acil çağrı elemanlarını taşıyan paneldir.
- L.O.P. (kat kumanda paneli)
- Kat sahanlığındaki çağrı butonu ve göstergeyi taşıyan kasettir.
- Kat göstergesi
- Kabinin bulunduğu katı ve hareket yönünü gösteren ekrandır.
- Etek (apron)
- Kabin eşiğinin altına yerleştirilen, kabin kat arasında kaldığında kuyuya düşmeyi önleyen düşey saçtır.
- Süpürgelik
- Kabin duvarının alt kenarında, zemin birleşimini örten ve darbeye karşı koruyan profildir.
- Lamine cam
- Ara katmanla birleştirilmiş, kırıldığında parçaları dağılmayan camdır; kabin ve kuyu camlarında kullanılır.
- Panoramik asansör
- Kabinin bir veya birden çok yüzeyinin cam olduğu, manzaraya açılan asansör tipidir. Bkz. panoramik asansör.
- Sedye asansörü
- Sedye, yatak ve refakatçinin birlikte taşınabileceği derin kabinli asansördür. Bkz. sedye asansörü.
- Yük asansörü
- Malzeme ve ağır yük taşımak için güçlendirilmiş kabin ve kapı yapısıyla üretilen asansördür. Bkz. yük asansörü.
- Monşarj
- Kişi taşımaya uygun olmayan, küçük hacimli yük taşıma asansörüdür; mutfak ve arşiv uygulamalarında kullanılır.
- Modernizasyon
- Mevcut bir asansörün kabin, kapı, motor veya kumanda gibi bileşenlerinin yenilenerek güncel hâle getirilmesidir.
- PVD kaplama
- Paslanmaz çelik yüzeye vakum ortamında ince film kaplanarak altın, bronz, rose ve siyah tonların elde edildiği yöntemdir.
- Fırçalı (satine) yüzey
- Tek yönlü ince çizgilerle işlenmiş, parmak izini az gösteren paslanmaz yüzeydir.
- Aynalı (8K) yüzey
- Yüksek parlaklıkta işlenmiş, yansıtıcı paslanmaz yüzeydir.
Aradığınız terimi bulamadıysanız teklif formu üzerinden sorabilirsiniz. Kabin ölçüleri ve kapasite için asansör kabin ölçüleri rehberimize, tüm yazılar için blog sayfamıza göz atın.
